Sprzęgło podwójne – zalety i historia rozwoju technologii

26-03-2020 / LuK

Sprzeglo podwojne_2CT_817.jpg
Sprzeglo podwojne_Manual_817.jpg
Sprzeglo podwojne_Automat_817.jpg
Sprzęgło podwójne – zalety i historia dwusprzęgłowej skrzyni biegów w samochodach osobowych. 
​​​​​​​
Sprzęgło podwójne jest obecnie najlepszym możliwym połączeniem zalet automatycznych i manualnych skrzyń biegów. Klasyczna skrzynia biegów automatyczna kojarzona jest przede wszystkim z komfortem podróżowania, prostotą obsługi i automatyczną zmianą przełożeń. Manualna to dynamiczna zmiana przełożeń, precyzja działania, niższe zużycie paliwa.
 
Sprzeglo podwojne_Manual_817.jpg

A oto główne zalety manualnej skrzyni biegów:

  • Niskie zużycie paliwa
  • Optymalna zmiana przełożeń
  • Idealne połączenie pomiędzy obrotami (RPM) i prędkością (km/h)
  • Przyjemność z jazdy
  • Sportowy / dynamiczny styl jazdy

Sprzeglo podwojne_Automat_817.jpg

Zalety skrzyni automatycznej:

  • ​​​​​​​Wygoda podróżowania
  • Ciągłe przekazywanie mocy silnika
  • Automatyczna zmiana przełożeń
  • Łatwość obsługi
  • Ochrona przed błędami podczas użytkowania

Sprzęgło podwójne jest obecnie najlepszym możliwym połączeniem zalet automatycznych i manualnych skrzyń biegów.
Sprzeglo podwojne_2CT_817.jpg

  • ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​Niskie zużycie paliwa
  • Optymalna zmiana przełożeń
  • Idealne połączenie pomiędzy obrotami (RPM) i prędkością (km/h)
  • Przyjemność z jazdy
  • Sportowy / dynamiczny styl jazdy
  • ​​​​​​​Wygoda podróżowania
  • Ciągłe przekazywanie mocy silnika
  • Automatyczna zmiana przełożeń
  • Łatwość obsługi
  • Ochrona przed błędami podczas użytkowania

Wspomniane już wcześniej skrzynie biegów manualne, automatyczne i dwusprzęgłowe to nie wszystko, istnieją również inne mniej popularne rozwiązania. Przykładem mogą być bezstopniowe skrzynie CVT, w których zmiana przełożenia regulowana jest za pomocą łańcucha, a rozwiązanie to wszyscy kojarzą ze skuterami. Skrzynie manualne zrobotyzowane używane głównie w małych miejskich autach gdzie w uproszczeniu zamontowana jest skrzynia manualna ale za zmianę biegów odpowiada komputer, a z racji tego że ze środka pojazdu zniknął pedał sprzęgła jest mylona ze skrzynią automatyczną. Do tego jeszcze kilka rozwiązań używanych głównie w sportach motorowych takie jak np. skrzynie sekwencyjne, skrzynie kłowe lub manualne ze sprzęgłem dwutarczowym do przenoszenia bardzo dużego momentu obrotowego silnika.

​​​​​​​Warto przyjrzeć się dokładniej zużyciu paliwa: za punkt odniesienia możemy przyjąć samochód osobowy wyposażony w manualną skrzynię biegów (MT). Porównanie go z innymi rozwiązaniami takimi jak automatyczna skrzynia biegów (AT), dwusprzęgłowa skrzynia biegów mokra (DCT wet) i dwusprzęgłowa skrzynia biegów sucha (DCT dry) obrazuje poniższy wykres.

Sprzeglo podwojne_Wykres_817.jpg

Widzimy na nim że skrzynia automatyczna (AT) powoduje wzrost zużycia paliwa o 5%-15%. Pojazd z dwusprzęgłową mokrą (DCT wet) zużywa mniej więcej tyle samo paliwa co ten ze skrzynią manualną. Jedynie pojazdy wyposażone w dwusprzęgłową suchą (DCT dry) są w stanie generować oszczędność paliwa nawet na poziomie 11%, a to jest już realna oszczędność na każdym przejechanym kilometrze jak również zmniejszona emisja CO2.

​​​​​​​Przyjrzyjmy się nieco historii powstawania rozwiązania jakim jest dwusprzęgłowa skrzynia biegów i system sprzęgła podwójnego. Pierwszy patent na takie rozwiązanie powstał już roku 1939-1940 jednak został wykorzystany dopiero w 1984 roku kiedy Porsche zastosowało ją w modelu 962 przygotowanym na wyścigi LeMans (1 miejsce w ’86). DCT nie trafiła dalej do produkcji seryjnej ponieważ elektronika nie była jeszcze wystarczająco zaawansowana, a sama zmiana biegów była zbyt „sportowa”.
Przełom nastąpił w roku 2003 gdy dzięki współpracy takich firm jak LuK (dwumasowe koło zamachowe), BorgWarner (sprzęgło) i Continental (elektronika) powstała 6-biegowa dwusprzęgłowa mokra skrzynia biegów dla VW o nazwie DSG (Direct-Shift-Gearbox). 2008 rok przyniósł 7-biegową dwusprzęgłową suchą skrzynię biegów VW DSG (LuK - sprzęgło, DKZ / Continental - elektronika).
​​​​​​​Następne lata to stały rozwój tej technologii i zastosowanie jej przez innych producentów pojazdów np. 2010 rok Ford PowerShift i Renault EDC (LuK - sprzęgło, DKZ / Getrag – skrzynia biegów) oraz 2013 gdy Honda zastosowała suchą i mokrą dwusprzęgłową skrzynię biegów (LuK - sprzęgło, DKZ / Honda – skrzynia biegów).

​​​​​​​Czy to już koniec rozwoju tej technologii? Z pewnością nie. Wkrótce przekonamy się co przyniosą kolejne lata.